و نيز آن گاهى بر سبيل استخفاف است مثل * ( قالَ فَاهْبِطْ مِنْها فَما يَكُونُ لَكَ أَنْ تَتَكَبَّرَ فِيها ) * اعراف : 13 . كه در باره شيطان و بر سبيل استخفاف است و نحو * ( قِيلَ يا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ مِنَّا وَبَرَكاتٍ عَلَيْكَ ) * هود : 48 . كه بجاى استخفاف تعظيم است . * ( اهْبِطُوا مِصْراً فَإِنَّ لَكُمْ ما سَأَلْتُمْ ) * بقره : 61 . هبوط در اين آيه بمعنى حلول و دخول است چنان كه از مجمع نقل شد يعنى : موسى عليه السّلام ببنى اسرائيل گفت بشهرى داخل شويد و در آن مسكن گزينيد در آنجا آنچه خواهيد براى شما هست . در قاموس و اقرب نيز به اين معنى تصريح شده است در نهج البلاغه نامه 18 بعبد اللَّه بن عباس مينويسد : « اعلم انّ البصرة مهبط ابليس » ظاهرا مراد از آن محل حلول است . * ( قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلا هُمْ يَحْزَنُونَ ) * بقره : 38 . اين آيه در باره خروج آدم و زنش از بهشت است * ( قالَ اهْبِطا مِنْها جَمِيعاً بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ) * طه : 123 . اين آيه نيز در باره آن دو است ظاهرا مراد از * ( « اهْبِطُوا » ) * بقرينه * ( فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ . . . ) * آدم و زنش و مطلق آدميان است گر چه آنوقت جز دو نفر نبودند و در آيه * ( « اهْبِطا » ) * خطاب به آن دو نفر است ولى * ( بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً . . . ) * باز راجع بعموم است . نميشود از « * ( اهْبِطُوا ) * . . . - * ( اهْبِطا ) * » استفاده كرده كه باغ آدم و حوّا در آسمان بود و از آن فرود آمده‌اند شايد آن مثل * ( يا نُوحُ اهْبِطْ ) * باشد كه بمعنى خارج شدن از كشتى است و اگر شبهه را قوى گرفتيم بايد گفت محليكه آدم و زنش در آن بودند در بلندى بود ، اينها در صورتى است كه ماجراى هبوط آدم بطور تمثيل نباشد . هباء غبار * ( وَبُسَّتِ الْجِبالُ بَسًّا . ) * * ( فَكانَتْ هَباءً مُنْبَثًّا ) * واقعة : 5 و 6 . كوبيده شود كوهها بطور كامل و غبار پراكنده گردد * ( وَقَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ ) *